Włochatka - Aegolius funereus

Sowy Puszczy Białowieskiej - włochatka

Gatunek ten jako nierzadki ptak lęgowy, był notowany na faunistycznej liście Tischlera (1943). Do roku 1983 w Puszczy Białowieskiej miały miejsce w zasadzie trzy udokumentowane spotkania, mimo 50 lat nieukierunkowanych badań w Białowieskim Parku Narodowym (białowieska grupa ornitologiczna).

Stwierdzone stanowiska w przeważającej większości znajdowały się w dwóch płatach borów. Na powierzchni "Czerlonka" w roku 1983 odnotowano 12 stanowisk, z czego 9 uznano za lęgowe. W roku 1993 odnotowano już tylko 8 par, z czego 6 stanowisk uznano jako lęgowe. Na powierzchni "Starzyna" w roku 1983 odnotowano 2 stanowiska, które uznano jako lęgowe. w roku 1993 stwierdzono tam 4 stanowiska. Łącznie na obu powierzchniach (35 km²) odnotowano w roku 1983 - 11 lęgowych stanowisk (3,1 pary/10 km²). W roku 1993 na tych powierzchniach stwierdzono 10 stanowisk (2,9 pary/10 km²). W roku 2024 - z 14 stanowisk 11 uznano jako lęgowe (3,1 pary/10 km²).

W dniach 9.05.1976 i 16.04.1979 spotkano samce na terenie parku narodowego oraz dnia 10.05.1982 słyszano głos samca w oddz. 522 koło Podcerkwi. Tegoż samego roku w trakcie liczeń puszczyka na powierzchni BZ-borów zagospodarowanych (pow. 2 870 ha) - włochatki nie odnotowano, mimo że w roku 1983 na tej powierzchni stwierdzono 12 terytorialnych samców. Dopiero w roku 1983 rozpoczęto ukierunkowane liczenia włochatki na całej powierzchni puszczy. Pierwsze stanowisko odnotowano 12.05.1983 w oddz. 493. Dnia 9.06.1983 w oddz. 521 spotkano 5 młodych. Łącznie, w roku 1983, wykryto 24 stanowisk. Po ponownej kontroli eliminacji uległy 2 stanowiska które znajdowały się w grądach. Dziesięć lat później odnotowano tam 14 stanowisk. Stwierdzone stanowiska w przeważającej większości znajdowały się w dwóch płatach borów. Na powierzchni "Czerlonka" w roku 1983 odnotowano 12 stanowisk, z czego 9 uznano za lęgowe. W roku 1993 odnotowano już tylko 8 par, z czego 6 stanowisk uznano jako lęgowe. Na powierzchni "Starzyna" w roku 1983 odnotowano 2 stanowiska, które uznano jako lęgowe. w roku 1993 stwierdzono tam 4 stanowiska. Łącznie na obu powierzchniach (35 km²) odnotowano w roku 1983 - 11 lęgowych stanowisk (3,1 pary/10 km²). W roku 1993 na tych powierzchniach stwierdzono 10 stanowisk (2,9 pary/10 km²). W roku 2024 - z 14 stanowisk 11 uznano jako lęgowe (3,1 pary/10 km²).

Można szacować, iż na obszarze całej puszczy, w siedliskach borowych (ok. 200 km²) gnieździ się około 60 par włochatki, co w przeliczeniu daje zagęszczenie ok. 30 par/100 km².

Sukces lęgowy.
Pierwsze młode odnotowano w roku 1983 w oddz. 521 - 5 juv. Dziuple z 5 juv. stwierdzono też w roku 1985 w oddz. 494. W latach 1986, 1990 i 1993 słyszano lotne młode w oddz. 699, 700 na terenie rez. Starzyna" w ilości: 4,5 i 3 juv. W latach 1990 i 1993 w oddz. 520 odnaleziono dziuplę (1993) i w tych dwóch latach notowano po 4 juv. Na podstawie 7 obserwacji młodych, średnia ilość młodych przypadająca na udany lęg wynosiła 3,7 juv./parę. Wszystkie stwierdzone osobniki w okresie lęgowym odnotowano w borach. Gatunek ten wyraźnie preferuje ten typ drzewostanu ze starą, ponad 100 letnią sosną z domieszką i udziałem świerka. Takie wymagania siedliskowe włochatka wykazuje w pozostałych lasach Polski północno-wschodniej.
Terytorializm.
Przeciętna wielkość terytorium to ok. 42 ha (na podstawie pow. Czerlonka i Topiło).

Rozmieszczenie włochatki w Puszczy Białowieskiej w latach 1983-2024. Distribution of the Tengmalm's Owl in the Białowieża Forest in 1983-2024
włochatka - mapa, rozmieszczenie

Wybiórczość środowisk włochatka - środowiska